طرح ها و پروژه ها
عنوان طرح/ پروژه: بررسی و تعیین میزان فلزات سنگین در آب و رسوب رودخانه ارس در محدوده استان آذربایجان شرقی
توضیحات:شماره مصوب: 95003-9255-12-12-14 واحد اجرا: موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور محل اجرا: رودخانه ارس نام هماهنگ کننده/مجری مسئول/ مجری: محمود رامین سال شروع: 1395 سال خاتمه: 1396
متن:

اهمیت، ضرورت، اهداف و روش تحقیق:

رودخانه ارس از ارتفاعات مین ‏گول در جنوب ارضروم در کشور ترکیه سرچشمه مى گیرد و با گذشتن از سه کشور ایران، ارمنستان و آذربایجان با طى مسافت 1072 کیلومتر به رودخانه کورا در آذربایجان و سپس به دریاى خزر مى ‏ریزد. این رودخانه تامین کننده دهها شهر و روستا می باشد که آب آن در مصارف کشاورزی، شیلاتیو صنعتی بکار می رود. در سال های اخیر با توسعه روز افزون فعالیت های انسانی در کشورهای حاشیه رودخانه ارس و با تخلیه فاضلاب ها و پساب های صنعتی، شهری و کشاورزی به رودخانه ارس، احتمال تغییرات اکوسیستم این رودخانه دور از انتظار نبوده و نگرانیهای زیست محیطی را به همراه دارد. از آنجائی که رودخانه ارس یکی از متنوعترین زیستگاه های نادر کشور محسوب می شود. آب این رودخانه دارای مصارف گوناگونی می باشد ،از جمله برای آبیاری زمین های کشاورزی و پرورش آبزیان مورد استفاده قرار می گیرد.هرگونه آلودگی در آن بسرعت در تنوع زیستی اکوسیستم رودخانه و جوامع انسانی تاثیر نامطلوبی خواهد گذاشت.

نتایج:

نتایج این تحقیق نشان داد که تغییرات غلظت فلزات مولیبدن، مس، جیوه و آرسنیک در آب و رسوبات رودخانه ارس به ترتیب برابر 01/23-10/0، 0/40-0/3، 81/0-02/0، 6/104-7/23 میکروگرم بر لیتر (ppb) و 6/111-1/0، 5/482-5/17، 145/0-0001/0، 6/303-8/46 میکروگرم بر گرم وزن خشک مشاهده گردید. نتیجه اینکه، آب رودخانه ارس بر طبق میانگین غلظت عنصر مس در کلاسIII(آلودگی متوسط) قرار گرفته است و غلظت عنصر مولیبدن آب در بیشتر فصول کمتر از حد مجاز بوده است. آب رودخانه ارس بر طبق میانگین غلظت عنصر جیوه و آرسنیک به ترتیب در کلاس IVوIIقرار گرفته است. حداکثر غلظت عنصر مولیبدن و مس رسوبات در تمام فصول در ایستگاه های 3 و 4 ثبت گردید که احتمالا بدلیل تخلیه فاضلاب هایی از قبیل مولیبدن، طلا و سایر فلزات ارمنستان در ایستگاه 3 بوده است. غلظت آرسنیک رسوبات از برخی استانداردها بیشتر بوده است اما غلظت جیوه کمتر ثبت گردید.

دستور العمل فنی و توصیه ترویجی:

آب رودخانه ارس در حوضه آبریز کشورهای مختلف، مصارف متفاوتی دارند به طوریکه در کشور آذربایجان مصرف شرب، کشاورزی و صنعت و در کشورهای ایران و ارمنستان فقط مصرف کشاورزی و صنعت دارد. بنابراین بررسی کیفیت آب این رودخانه بسیار حایز اهمیت می باشد. نتایج کلی این تحقیق نشان داد که آب رودخانه ارس بر طبق میانگین غلظت عنصر مس در کلاسIII(آلودگی متوسط) قرار گرفته است. با توجه به اهمیت موضوع منشاء عناصر فلزی در رودخانه ارس که از معادن کشور ارمنستان وارد آن میشود، ضرورت ارزیابی مستمر و پایش های مداوم می تواند از اولویت های پژوهشی دستگاه ها و سازمان های ذیربط همانند سازمان حفاظت محیط زیست باشد.

ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:

لازم موارد زیر در نظر گرفته شود:

1-تنظیم حوضچه ترسیب از طرف کشور آلوده کننده آب رودخانه

2-استفاده از گیاهان آبزی بومی جهت جذب و کاهش عناصر فلزای زنوبیوتیک

3-انجام مطالعات پایش جامع و مستمر آب و آبزیان رودخانه

4-استفاده از تکنیک استخراج پی در پی جهت منشاء یابی فلزات در رسوبات

تعداد بازدید:64
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co