طرح ها و پروژه ها
عنوان طرح/ پروژه: مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح پرورش در قفس در سواحل بحرکان سواحل خوزستان
توضیحات:مجری:سیمین دهقان مدیسه شماره مصوب: 93104-12-74-4 واحد اجرا: پژوهشکده آبزی پروری جنوب کشور محل اجرا: خوزستان نام هماهنگ کننده/مجری مسئول/مجری: سیمین دهقان مدیسه سال شروع:1393 سال خاتمه:1394
متن:

اهمیت،ضرورت،اهداف و روش تحقیق:

کاربرد ارزیابی اثرات زیست محیطی به عنوان یکی از ابزارهای مدیریت محیط زیست یکی از روشهای مقبول برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار شیلاتاست تا بر اساس آن بتوانند اثرات بالقوه زیست محیطیدر نتیجه اجرای طرح را شناسایی نموده و گزینه های منطقی جهت رفع کاهش آنها انتخاب کنند.صرف نظر از روش پرورشی، پرورش آبزیان در قفس می تواند باعث ورود عوامل بیماری زا یا قطع سیکل بیماری ها و انگل ها، تغییر جانوران و گیاهان آبزی و تغییر رفتار و پراکنش ماهیان محلی شود. همراه با پرورش متراکم در قفس، غذای خرد نشده و مدفوع وارد محیط می شودو این مواد تولید اولیه را تحریک می کنند و روی کیفیت آب اثر نامطلوب می گذارند.پیامدهای پرورش ماهی در قفس روی محیط آبی نه تنها می تواند باعث بوجود آمدن تضادهایی با انواع دیگر کاربریها شود بلکه می تواند یک نتیجه منفی نیز روی عملکرد قفس اعمال کند.

بنابراین درک و توانایی تعیین میزان پیامدهای پرورش آبزیان در قفس و تهیه دستورالعمل های بهره برداری منطقی از ذخایر آبزی مهم است. مهمترین اهداف طرح پرورش در قفس شاملتوسعه اقتصادیاز نظر افزایش تولیدات شیلاتی، جبران ذخایر کاهش یافته و در معرض خطرو افزایش سرانه مصرف آبزیاناست. توسعه فعالیتهای آبزی پروری ، کشت گونه هایی با بازده بالای اقتصادی و ارزش غذایی واستفاده از پتانسیل بالقوهآبهای ساحلیاز دیگر اهداف اینطرح خواهد بود.

طرح حاضر در سواحلبحرکاندر سواحل خوزستان (1392)( منطقه پیشنهادیمناسبپرورش ماهی با استفاده از قفس در بین عرض 30َ 07º 30تا30َ 53º 29 شمالی و طول 40َ 48 º 49تا 00َ 60º 49 شرقی)با هدف دستیابی به اهدافاجرایی طرح که همان ارزیابی اثرات زیست محیطیاحتمالی ناشی از توسعه پرورش در قفس میباشد، اجراشد.

تعیین میزان سازگاری محیطی با اجرای پروژه، ارزیابی و انتخاب بهترین روش از روشهای عملیدر دسترس، شناسایی و ارزیابی اثرات محیطی معنی دار پروژه ، ارزیابی هزینه ها و سود اجرای پروژه و روشهای کاهش اثرات با استفاده از ترکیب مدیریتهای محیطی و نظارتی ازجمله اهداف مهم اینگونه مطالعاتاست.

در این مطالعه ابتدا به معرفی گزینه های فنی طرح و قوانین و مقررات مرتبط با اجرای طرح پرداخته و سپس بر اساس اطلاعات پروژه های در دست اجرا در منطقه،تمامی اطلاعات زیستی و غیر زیستی را برای ارزیابی اثرات طرح روی محیطهای فیزیکی - شیمیایی، بیولوژیک و اکولوژیکجمع آوری و آنالیز شد. و همچنین با جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای پیرامون اطلاعات اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی منطقه مورد نظر به بررسی اثرات اجرای طرح پرداخته ایم.روش ارزیابی در این مطالعهبا توجه به شرایط محیط اجرای طرح و اطلاعات موجودوجهت دستیابی به یک ارزیابی کمی در رابطه با اثرات طرح،بااستفاده ازماتریس لئوپولد به دلیل سهولت قضاوت و نیز بعنوان روشی گویا و جامع،انجام گردید.بر اساس ماتریس شناسایی و پیش بینی آثار، در فاز بهره برداری طرح در مجموع 95اثر شناسایی گردید که در این میان 45 اثر از کل آثار با ماهیت منفی و 50 اثر دارای ماهیت مثبت بودند.از کل آثار پیش بینی شده، 16.12 درصد در محیط فیزیکی- شیمیایی، 51.63 درصد در محیط بیولوژیک و اکولوژیک، و 32.25 درصد در محیط اقتصادی اجتماعی حادث گردیده اند.

نتایج:

در فاز بهره برداری، تمامی15 اثر پیش بینی شدهدر محیط فیزیکی- شیمیایی ، منفی ارزیابی شده است و در محیط اکولوژیک - بیولوژیک از 48 اثر مورد ارزیابی 19 اثر مثبت و 29 اثر منفی ارزیابی شده است. در محیط اقتصادی - اجتماعی نیز از مجموع 32 اثر پیش بینی شده،تنها دو اثر منفی و سایر اثرات دارای ماهیت مثبت می باشند.طبق نتایج جداول امتیازات وزنی، نمرات وزنی محیط های مختلف ، محیط فیزیکی- شیمیایی(24-)، محیط اکولوژیک – بیولوژیک (1+) محیط اقتصادی – اجتماعی (212+)جمع بندی شده اند . لذا با توجه به فعالیتهای این طرح، عمده اثرات منفی در محیط فیزیکی شیمیایی ناشی از تجمع ضایعات مواد غذایی و زائد، تغییر کیفیت رسوب و نهایتا تغییر کیفیت آب است. محیط اکولوژیک و بیولوژیک در موازنه اثرات مثبت و منفی بوده و بنوعی عمده فعالیتها در محدوده اثر ضعیف دسته بندی شده اند که با ارائه راهکارهای کنترلی ، کاهشی و حفاظتی قابل جبران و ترمیم خواهند بود. در حالیکه اثرات اقتصادی اجتماعی بسیار مثبت ارزیابی شده است. نهایتا جمع امتیازهای محیطهای مختلف 189+ ارزیابی شده است که نشان دهنده مثبت بودن آثار طرح خصوصا از جنبه اقتصادی – اجتماعی است.باوجود آثار مثبت اقتصادی و اجتماعی حاصل از اجرای پروژه پرورشدر قفس در منطقهبحرکان در سواحلخوزستانهمانگونه که در قسمت شناسایی اثرات نیز عنوان شد، این پروژهدر صورت رعایت ضوابط و استانداردهای لازم در بخش طراحی و اجراو بکار گیری راهکارهای حذف وکاهش اثراتزیست محیطی ، آسیب زیست محیطی نامطلوبی را درمحیطهای مختلف از خود بر جای نمی گذارد. با توجه به آنکه بسیاری از این آثار منفی را می توان با اجرای گزینه های اصلاحی و طرح های بهسازی به حداقل میزان خود رسانده ویا حتی حذف نمود، امکان اجرای پروژهپرورش در قفسدر منطقه مورد نظر و با تاکید بر پرورش گونه هایبومیمنطقه، خصوصا صبیتی ، سوکلا وهامور، پذیرفته می شود.

کلمات کلیدی:ارزیابی زیست محیطی ، پرورش در قفس، سواحل بحرکان، سواحل خوزستان

دستورالعمل فنی و توصیه ترویجی:

این گزارش میتواند الگوی مناسبی بر ای توسعه قفس در آبهای دریایی باشد وارزیابی زیست محیطی احداث قفسهای دریایی در مناطق ساحلی باشد. هر گونه توسعه ای در برنامه قفس های دریایی مستلزم انجام مطالعات زیست محیطی است که این گزارش میتواند چهارچوب مناسبی برای اینگونه مطالعات باشد

ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:مناطق ساحلی در برنامه توسعه قفسهای دریایی میتوانند بهره برداری نمایند.

تعداد بازدید:210
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co