طرح ها و پروژه ها
عنوان طرح/ پروژه:‌ ضوابط و معیارهای تعیین شروع و خاتمه فصل صید ماهیان استخوانی به روش پره
توضیحات:شماره مصوب: 95125ـ12ـ76ـ4 واحد اجرا: ستاد موسسه محل اجرا: استان های گیلان، مازندران، گلستان نام هماهنگ کننده/مجری مسئول/ مجری: فرخ پرافکنده حقیقی سال شروع: 92 سال خاتمه: 95
متن:

اهمیت، ضرورت، اهداف و روش تحقیق:

هدف از وضع قوانین، معیارها و ضوابط شیلاتی، تلاش برای ماهیگیری مسئولانه و بهره‌برداری پایدار از ذخایر است که علاوه بر حفظ فرصت‌های شغلی موجود و استمرار تولید پروتیین دریایی، متضمن بقا ماهیان نیز باشد. ضوابط و معیارهای موجود در صید و بهره‌برداری از ذخایر ماهیان استخوانی در آب‌های ایرانی دریای خزر که هم اکنون اجرا می‌شود، کارایی لازم را برای رسیدن به اهداف مذکور ندارد و نیاز است که براساس مستندات علمی و تحقیقاتی، ضوابط و معیارهای جدید ارائه و اعمال گردد. وضع قوانین، معیارها و ضوابط شیلاتی، تلاش برای ماهیگیری مسئولانه و بهره‌برداری پایدار از ذخایر است که علاوه بر حفظ فرصت‌های شغلی موجود و استمرار تولید پروتیین دریایی، متضمن بقا ماهیان نیز باشد. ضوابط و معیارهای موجود در صید و بهره‌برداری از ذخایر ماهیان استخوانی در آب‌های ایرانی دریای خزر که هم اکنون اجرا می‌شود، کارایی لازم را برای رسیدن به اهداف مذکور ندارد و نیاز است که براساس مستندات علمی و تحقیقاتی، ضوابط و معیارهای جدید ارائه و اعمال گردد.مطالعه حاضر ضوابط و معیارهای زیر را برای تعیین زمان شروع فصل صید پیشنهاد می کند. میزان صید ضمنی بچه‌ماهیان خاویاری، زمان نوزادگاهی، اندازه صید آبزیان، ترکیب گونه‌ای، زمانی و مکانی صید پره‌های ماهیگیری، میانگین طول و سن آبزیان به تفکیک گونه، مراحل باروری به تفکیک گونه و زمان تخم‌ریزی ماهی کفال طلایی. همچنین برای خاتمه فصل صید رعایت موارد زیر ضروری است. حداکثر محصول قابل برداشت (MSY) تعیین شده ، آمار صید مجاز توسط تعاونی‌های صیادی پره، آمار صید خارج از کنترل، آمار صید ماهیان مولد (با هدف تکثیر نیمه مصنوعی و بازسازی ذخایر) ، میزان خطای ثبت آمار توسط ناظرین پره، شرایط فیزیکوشیمیایی آب برای مهاجرت تخم‌ریزی ماهی سفید، کنترل وضعیت رسیدگی جنسی بخصوص ماهیان سفید و فراوانی ماهیان غیراستاندارد در ترکیب صید. مسلما مدیریت برای بهره برداری پایدار و حداکثری از ظرفیت اکوسیستم دریای خزر با رعایت ضوابط تعیین شده محقق خواهد شد.

نتایج:

بیست و پنج گونه در تحقیق حاضر آنالیز شدند و اطلاعات در این تحقیق بر مبنای گردآوری داده های کیلکا ماهیان، ماهیان استخوانی و ماهیان خاویاریاز نتایج مطالعات انجام شده در 15 سال اخیر در حوزه جنوبی دریای خزر بوده است.میانگین متوسط سطح غذایی در هرم غذایی حاضر توسط برنامه اکوپس 17/3تخمین زده شد. میانگین سطوح غذایی در تحقیق حاضر بین سیزده گونه مورد بررسی از 58/2 تا 04/4 متنوع بود که بالاترین مقدار مربوط به ماهی سوف و کمترین مقدار مربوط به ماهی سیاه کولی می­باشد .نرخ مرگ و میر کلاز محدوده5/0در سال تا 56/2در سال به ترتیب از کمترین مقدار برای ماهی سوف تابیشترین مقدار برای ماهیکلمهمتنوع بود. میزان غذای مصرفی برای گونه های مورد بررسی در حدود 56/101 در سال برآوردشد. که از این میزان ماهی کیلکای آنچوی (32درسال)،کیلکای معمولی (30/27 در سال) و کفال طلایی(5/7 درسال) با بیشترین نرخ مصرف و تاسماهی ایرانیبا (4/0 در سال) از کمترین نرخ غذای مصرفی در منطقه مورد بررسی برخوردار بودند.شاخص اثرات متقابل غذایی (MTI) در تحقیق حاضر نشان می­دهد ماهیان پلاژیک کوچک،به عنوان طعمه نقش اساسی در تغذیه جمعیت شکارچیان پلاژیک اعم شانه دار مهاجم دریای خزر، ماهی سیم، شاه­کولی و ماهیان کفزی بزرگ مانند تاسماهی ایرانی دارد. شانه دار مهاجم همچنین به عنوان رقیب بزرگ غذایی، تغذیه از زئوپلانکتون­ها برای کیلکا ماهیان محسوب می­شود. طبق مدل اکوپس ماهیان پلاژیک کوچک همچنین دارای ارتباط مستقیم و اثرگذاری بر روی جمعیت بنتوزها و زئوپلانکتون ها نیز می­باشد. همچنین بر اساس رقابت غذایی و هم سفره شدن با ماهیان سفید، کفال ماهیان، کلمه و همچنین جمعیت کیلکا ماهیان، تأثیر منفی بر توده زنده آنها خواهد گذاشت.مقدار کارایی اکولوژیک محاسبه شده توسط نرم افزار اکوپس، در مدل حاضربالا می­باشد (>0.5) و اغلب برای ماهیانی است که در سطوح بالای غذایی قرار دارند. نتایج نشان میدند که این گروه ها بیش از حد بهره برداری شده و موجودات زنده کوچک در اکوسیستمبه شدت صید می­شوند.به طور کلی نتایج ارائه شده در تحقیق حاضر ، اعمال نفوذ ماهیان پلاژیک کوچک در پویایی جریان های تغذیه ایی اکوسیستم دریای خزر و سطح میانی شبکه غذایی را نشان می­دهد.

دستور العمل فنی و توصیه ترویجی:

لزوم تعیین زمان شروع صید با در نظر گرفتن: میزان صید ضمنی بچه‌ماهیان خاویاری، زمان نوزادگاهی، اندازه صید آبزیان، ترکیب گونه‌ای، زمانی و مکانی صید پره‌های ماهیگیری، میانگین طول و سن آبزیان به تفکیک گونه، مراحل باروری به تفکیک گونه و زمان تخم‌ریزی ماهی کفال طلایی.

همچنین برای خاتمه فصل صید موارد زیر باید مد نظر قرار گیرد: رسیدن به حداکثر محصول قابل برداشت (MSY) ، صید مجاز (تعاونی‌های صیادی پره) ، صید خارج از کنترل، صید ماهیان مولد (با هدف تکثیر نیمه مصنوعی و بازسازی ذخایر) ، خطای ثبت آمار توسط ناظرین پره، کنترل شرایط فیزیکوشیمیایی آب برای مهاجرت تخم‌ریزی ماهی سفید، کنترل وضعیت رسیدگی جنسی بخصوص ماهیان سفید و فراوانی ماهیان غیراستاندارد در ترکیب صید.

ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:

اکوسیستم دریای خزر و رودخانه ها و تالاب های مرتبط با آن

تعداد بازدید:262
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co