طرح ها و پروژه ها
عنوان طرح: بررسی تغییرات غلظت کلروفیل-a و روابط آن با عوامل غیرزیستی و تجمع فیتوپلانکتون (پتانسیل شکوفایی) در منطقه جنوب شرق دریای خزر (مازندران-گهرباران) به منظور استقرار احتمالی پرورش ماهی در قفس
توضیحات:شماره مصوب: ‌ 95106-12-76-4 واحد اجرا: پژوهشکده اکولوژی دریای خزر بخش بوم شناسی محل اجرا: پژوهشکده اکولوژی دریای خزر نام هماهنگ کننده/ مجری مسئول/ مجری: آسیه مخلوق سال شروع: 95/5/1 سال خاتمه: 95/10/30
متن:

اهمیت، ضرورت، اهداف و روش تحقیق:

فیتوپلانکتون از یک ­سو بعنوان تولیدکنندگان اولیه و شرکت در چرخه موادمغذی و ازسوی دیگر اثر بر کاهش کیفیت آب بدلیل تولید سم و تشکیل توده انبوه (بروز شکوفایی­ جلبکی) در محیط های مغذی اهمیت دارد.محیط آبی ­مناسب و نیز کنترل و مدیریت صحیح شرایط محیطی و موجودات، در موفقیت صنعت آبزی­پروری یعنی تولید تجاری یک محصول بسیار مهم است. به این­ترتیب مطالعات فیتوپلانکتونی بدلیل فراهم کردنامکان برآورد تولیدات اولیه و نیز پش بینی حوادث اکولوژیکی، نقش مهمیدر تحقیقات اکولوژیکی و فعالیت های اقتصادی (از آبزی­پروری­ دریایی) دارد. انتخاب پارامتر مناسب از اختصاصات فیتوپلانکتون (کلروفیل-آ، زی توده و تراکم فیتوپلانکتون کل و گونه­های غالب) نقش مهمی درتصمیم­گیری و قضاوت نهایی دارد. هدف تحقیق حاضر بررسی تغییرات کلروفیل-آ و نیز ارتباطات آن با برخی پارامترهای زیستی فیتوپلانکتون (زی­توده، تراکم کل و گونه­های غالب) و غیر زیستی (محیطی و مواد مغذی) در اکوسیستم ساحلی دریای خزر-منطقه گهرباران می­باشد. از نتایج کاربردی این مطالعه ارزیابی داده­های مربوط به تجمع فیتوپلانکتونی در روند پیش بینی میزان تولیدات، شکوفایی جلبکی و کیفیت آب در محل احتمالی استقرار قفش­های پرورش ماهی (پن و کیج) می­باشد. این مطالعه بصورت ماهانه در منطقه گهرباران (مازندران) در اعماق 5 تا 15 متری و دوره زمانی اردیبهشت 1392 تا فروردین 1393، صورت­گرفت.

نتایج:

فیتوپلانکتون دارای کم­ترین میانگین تراکم (9± 39 میلیون سلول در مترمکعب) و زی توده (40± 94 میلی­گرم درمترمکعب) بترتیب در بهار و تابستان شد. حداکثر مقادیر تراکم (58± 553 میلیون سلول در مترمکعب) و زی توده (106± 1209 میلی­گرم درمترمکعب) در زمستان ثبت شد. حداقل و حداکثر کلروفیل-آ (میلی­گرم در مترمکعب) نیز به ترتیب در بهار (1/0± 6/0) و پاییز (2/0± 6/4) بدست­آمد. اولین گونه غالب در تراکم در هر یک از فصول بهار، تابستان، پاییز و زمستان بترتیب شاملProrocentrum cordatum،Binuclearia lauterbornii،Thalassionema nitzschioidesوPseudonitzschia seriata بود. بررسی مقادیر زی­توده نشان داد که در فصول بهار و پاییز،گونه­های موجود در جنسProrocentrum(+scutellumproximum+obtusum) در تابستانCyclotella menenghinianaو در زمستانPseudonitzschia seriata، بالاترین درصد از زی­توده فیتوپلانکتون را تشکیل دادند.

در طی دوره بررسی غلظت کلروفیل-آ با زی توده فیتوپلانکتون کل ، شاخه­های باسیلاریوفیتا، پیروفیتا و کلروفیتا، گونه­های غالب، سایز سلولی گونه­های فیتوپلانکتون، دمای آب، شفافیت و نیز برخی مواد مغذی همبستگی (پیرسون) معنی­دار نشان داد. تغییر گونه­های غالب فیتوپلانکتون در فصول مختلف نقش مهمی بر ارتباط محتویات کلروفیل هر سلول با دیگر پارامترها (زیستی و محیطی) داشت. الگوی تغییرات زی­توده و کلروفیل-آ در همه فصول مشابه نبود و عوامل مختلف زیستی و غیر زیستی در بروزاین تفاوت نقش داشتند. بر اساس غلظت کلروفیل، در ماه­های شهریور تا دی، فروردین و گاهاً اسفند به عنوان زمان­های بحرانی شکوفایی جلبک ثبت شدند. در بررسی مکانی در ماههای مهر تا آذر نقاط بحرانی وقوع شکوفایی جلبک (بر اساس غلظت کلروفیل) در لایه سطحی بارز بود. گونه­هایPseudonitzschia seriata وBinuclearia lauterbornii بترتیب در فصول زمستان و تابستان در همه اعماق نمونه­برداری و در پاییزThalassionema nitzschioides در اعماق بیش از 5 متر دارای پتانسیل متوسط در شکوفایی بودند. بیشترین شدت و توزیع شکوفایی جلبک (بیش از 50 درصد) در پاییز و زمستان ثبت شد ولی با توجه به الگوی گونه­های غالب فیتوپلانکتون و درصد مشارکت آنها، پایین­ترین سطح کیفیت آب (متوسط-ضعیف) مربوط به فصل زمستان بود.

دستورالعمل فنی و توصیه ترویجی:

دربرآورد منطقی از تولیدات اولیه، پیش­بینی شکوفایی جلبکی و نیز تعیین کیفیت آب لازم­است که همه پارامترهای مربوط به فیتوپلانکتون اعم از کلروفیل-آ، زی توده، تراکم کل، صفات مرفولوژیکی، بیولوژیکی و اکولوژیکی گونه­های غالب، مورد توجه­قرارگیرد. زیرا امکان بروز خطا در تفسیر نتایج و نیز مشاهدات میدانی غیرمنتظره و نامطلوب، در روش های تک پارامتری زیاد است.

ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:

توصیه ترویجی فوق برای سازمان­های شیلات، محیط زیست، حفظ بهداشت و سلامت انسانی، دام و طیور، که در فعالیت­های مربوط به پرورش ماهی (پن و کیج) در دریای خزر فعالیت دارند، سودمند و کاربردی می­باشد.

تعداد بازدید:271
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co