طرح ها و پروژه ها
عنوان طرح/ پروژه: بررسی ارتباط بین پارامترهای زیستی با میزان تراکم و صید گونه های مختلف ماهیان (ماهی سفید، کپور ، کفال) در آبهای منطقه جنوب شرق دریای خزر (مازندران-گهرباران)
توضیحات:شماره مصوب: ‌ 95101-12-76-4 واحد اجرا: پژوهشکده اکولوژی دریای خزر بخش بوم شناسی محل اجرا: پژوهشکده اکولوژی دریای خزر نام هماهنگ کننده/ مجری مسئول/ مجری:محمد علی افرائی بندپی سال شروع: 95/3/1 سال خاتمه: 95/8/28
متن:

اهمیت، ضرورت، اهداف و روش تحقیق:

از ان جایی اکوسیستم دریای خزر در سالهای اخیردائما دستخوش تغییراتی نظیر حضور شانه دار(Mnemiopsi leidyi) در دهه گذشته، حذف برخی از گروههای زئوپلانکتونی، غالبیت برخی گونه ها از جملهAcartia tonsa بعنوان یک گونه غیر بومی (روشن طبری و همکاران 1388)، و نیز کاهش تعداد گونه های زئوپلانکتونی از 75 گونه در سال 1375 به کمتر از 20 گونه در سال 1391، حضور برخی از گونه های سمی از فیتوپلانکتو ها (مخلوق و همکاران 1390)، حضور برخی ماهیان غیر بومی مثلتیزه کولی(Hemiculter leucisculus) و نه خاره ماهیان، غالبیت گونه ماکروبنتوزیStreblospio gynobranchiata بعد از ورود شانه دار بعنوان یک گونه غیر بومی شده است و این تغییرات مستقیماٌ می تواند بر روی اکوسیستم دریای خزر و گونه های مختلف ماهیان اثر بگذارد لذابررسی شرایط اکولوژیک دریای خزر به دلایل مختلف نظیر دارا بودن ذخایر ارزشمند زیستی گیاهی و جانوری، تنوع ماهیان اقتصادی، ذخایر منحصر به فرد ماهیان خاویاری، تالاب ها و دلتاها و خلیج های منتهی به آن و همچنین ذخایر غیرزیستی نظیر منابع نفت و گازو نیز ترانزیت بین المللی از اهمیت خاصی برخوردار می باشد. از آن جایی که گروههای پلانکتونی و موجودات بنتیکی به ترتیب بعنوان پایه‌ حیات‌ و تولید و شاخص بیولوژیک در اکوسیستم های آبی‌ و ماهیان بعنوان مصرف کنندثاویه در چرخه غذایی محسوب می شوند لذا شناسایی‌ ترکیب‌ گونه‌ای‌ ، تعیین تراکم و زی تودهو چگونگی ‌ پراکنش ، نوسانات‌ فصلی‌ و منطقه‌ای‌ گروههای پلانکتونی، شانه دار و موجودات بنتیکی و ارتباط بین این گروهها با تراکم و میزان صید برخی از گونه های تجاری ضروری بنظر میرسد.از اهداف این پروژه شامل تعیین روابط بین پارامترهای زیستی (فیتو و زئو پلانکتون ، ماکروبنتوزها و شانه دار) با گونه های مختلف ماهیان در ماههای مختلف،تعیین روابط بین پارامترهای زیستی (فیتو و زئو پلانکتون ، ماکروبنتوزها و شانه دار) با گونه های مختلف ماهیان، تعیین پراکنش ، تراکم و زیتوده پارامترهای زیستی با گونه های مختلف ماهیان تجاری در فصول مختلف و تعیین تغییرات فاکتورهای زیستی با یکدیگر می باشند.

نتایج:

در مجموع 157 گونه فیتوپلانکتون از 8 شاخه شناسایی گردید که از شاخه باسیلاریوفیتا (Bacillariophyta) 75 گونه، از شاخه سیانوفیتا (Cyanophyta) 23 گونه، از شاخه پیروفیتا (Pyrrophyta) 26 گونه، از شاخه کلروفیتا (Chlorophyta) 19 گونه، از شاخه اوگلنوفیتا (Euglenophyta) 10 گونه، و از شاخه کریزوفیتا (Chrysophyta)، شاخه کریپتوفیتا (Chryptophyta) و هاپتوفیتا (Haptophyta) هر کدام به ترتیب با 1، 1 و 2 گونه شناسایی شدند بطوری که شاخه باسیلاریوفیتا با 48% بیشترین فراوانی گونه ها را به خود اختصاص داد.براساس آزمون دانکن و نتایج حاصل از تراکم در ماههای مختلف نشان داد که ماهها به 5 گروه تقسیم شدند در گروه اول تیر، خرداد، اردیبهشت و مهر، در گروه 2 ماههای مهر و فروردین، در گروه 3 ماههای آبان، دی ، آذر، و شهریور و در گروه 4 ماههای شهریور و آذر و در گروه 5 ماههای اذر و اسفند قرار گرفتند.نتایج بررسی زئوپلانکتون نشان داد که از گروه هالوپلانکتون 8 گونه شناسایی گردید که از شاخه کوپه پودا 2 گونه شاملAcartia tonsa وEctinosomacontinnum ، از شاخه کلادوسرا 2 گونه شاملPodonpolyphemoides،Bosminalongirostris، از شاخه پروتوزوآ 2 گونه شاملTentinopsistubulosa وForaminifora sp.، از شاخه روتاتوریا 2 گونه شاملAsplanchnapriodonta وKeratallatropicusa بودند و از گروه مروپلانکتون ازBivalvia شاملBivalvialarvae و ازCirripedia شامل بالانوسBalausnauplius وBalanus cypris بودند. گونهA.tonsa با حدود 72% ، بیشترین فراوانی را نسبت به سایر گونه بخود اختصاص داد.در مجموع 24 گونه از 4 رده شناسایی گردید که از رده پلی کیت(Polychaeta) تعداد 4 گونه، رده بایوالویا (Bivalvia) تعداد 1 گونه، رده کروستاسه (Crustacea) تعداد 18 گونه و یک اولیگوکیت که در حد رده شناسایی و ثبت گردید. نتایج نشان داد که گونهStreblospio gynobranschiata بیشترین فراوانی را با میانگین (خطای معیار±) 5/58±1247 عدد در متر مربع به خود اختصاص داد. نتایج نشان داد که رده سخت پوستان با 75% بیشترین تنوع گونه ای را بخود اختصاص داد و رده پلی کیت با 17% و بقیه رده ها هر کدام با 4% فراوانی گونه ها را تشکیل داد.همچنین بررسی میانگین تغییرات تراکم شانه دار در گروهها و ماههای مختلفنشان داد که بیشترین مقدار تراکم در ماههای آبان با میانگین 3/136±1/154 عدد در متر مکعب و کمترین مقدار در فروردین با میانگین 5/6±4/7 ثبت شد. همچنین بررسی زی توده شانه دار در ماههای مختلف نشان دادکه بیشترین مقدار در زی توده در ماه مهر با میانگین 5/1±7/4 میلی گرم در متر مکعب و کمترین مقدار مربوط به دی با میانگین 02/0±04/0 میلی گرم در متر مکعب بود.بررسی مقایسه میزان صید ماهی سفید با سایر گروههای زیستی بر اساس آنالیز چند متغیره نشان داد که ضریب همگونگی پیرسون در ماههای دارایچهار کلاس تشکیل بود در کلاسه اول گروههای زئوپلانکتون- شانه دار، در کلاسه دوم شامل کلاسه اول –فیتوپلانکتون، در کلاسه سوم شامل کلاسه سوم باماهی سفید و در کلاسه چهارم شامل کلاسه سوم با بنتوز قرار گرفتند. بررسی مقایسه میزان صید ماهی کفال با سایر گروههای زیستی بر اساس آنالیز چند متغیره نشان داد که ضریب همگونگی پیرسون در ماههای مختلف دارای 4 کلاس بود وبیشترین همبستگی بین ماهی کفال با بنتوز بدست آمد. بررسی میزان صید ماهی کپور در پره های صیادی نشان داد که کمترین میزان صید در بهمن که هیچ صید نشد و بیشترین میزان صید در آبان بود. بررسی مقایسه میزان صید ماهی کپور با سایر گروههای زیستی بر اساس آنالیز چند متغیره نشان داد که ضریب همگونگی پیرسون در ماههای مختلف مشابه ماهی سفید بود که این امر می تواند به دلیل رودکوچ بودن این ماهیان و داشتن یک خاستگاه اکولوژی (Ecological Niche)مشترک می باشد.

ویژگی مناطق کاربرد توصیه ترویجی:

با توجه به اهمیت موضوع انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی سازمانهایی مانند شیلات ایران، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان دامپزشکی، دانشگاه ها، سازمان های تحقیقاتی وابسته به مطالعات دریای خزر می توانند از نتایج حاصل از این گزارش را در دستور کار وبرنامه ریزی برای مدیریت اکوسیستم های بسته بکار گیرند.
تعداد بازدید:281
کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور می باشد

Designed by taJan System Co